Plantokonturografia – metoda diagnozowania stóp
Plantokonturografia to jedna z technik diagnostycznych stosowanych do badania stóp. Warto zaznajomić się z dwoma kluczowymi terminami związanymi z tą dziedziną:
- Plantogram – odbicie podeszwowej części stopy.
- Plantokonturogram – odbicie podeszwowej części stopy razem z jej konturem.
Jak wykonać plantogram
Wykonanie plantogramu jest niezwykle proste. Wystarczą pędzelek, kolorowa farba plakatowa, kubeczek z wodą i duża kartka papieru (tak, aby pomieściła całą stopę).
- Za pomocą mokrego pędzelka i farby dokładnie pokryj farbą całą stopę, także powyżej brzegów podeszwy.
- Połóż czystą kartkę na płaskiej, twardej powierzchni (np. na płytkach, parkiecie, panelach).
- Następnie postaw pomalowaną stopę na kartce, równomiernie obciążając obie stopy (dobrze jest odbić obie stopy dla porównania).
Wskaźniki charakteryzujące budowę stopy
Na takiej odbitce można wyróżnić kilka wskaźników:
- Kąt ALFA (koślawość palucha) – standard wynosi 0°-9°. Jest to kąt między linią przyśrodkowego brzegu stopy (linia C-S) a linią przeprowadzoną od przyśrodkowo najdalej wysuniętego punktu przodostopia (C) do zewnętrznego brzegu palucha (E).
- Kąt BETA (szpotawość palca małego) – norma wynosi 0°-5° (przykładowo, nasz pracownik ma kąt wynoszący 22°). Wyznacza się go podobnie jak kąt ALFA, ale po zewnętrznej stronie stopy, między linią brzegu zewnętrznego stopy (D-D1) a linią wyznaczoną przez najdalej wysunięty zewnętrznie punkt brzegu przodostopia (D) i krawędź zewnętrzną palca małego (F).
- Kąt GAMMA (kąt piętowy) – norma wynosi 15°-18°. Jest to kąt między linią krawędzi zewnętrznej (C-S) a wewnętrznej stopy (D-D1), przecinające się poniżej pięty.
Wskaźnik kątowy Clarke’a (CL)
Ten wskaźnik określa stopień wysklepienia podłużnego stopy.
Norma wynosi 42°-54° (przykładowo, nasz pracownik ma kąt Clarke’a wynoszący 24°, co oznacza płaskostopie).
Wskaźnik ten wyznacza się jako kąt między linią krawędzi wewnętrznej stopy (C-S) a styczną wewnętrzną (q-Q). Wyniki klasyfikowane są następująco:
- <30° – stopa płaska;
- 31°-41° – stopa z obniżonym wysklepieniem;
- 55° – stopa z podwyższonym wysklepieniem.
Wskaźnik Wejsfloga
Służy do wyznaczania płaskostopia poprzecznego.
Norma wynosi 3:1 (nasz pracownik ma wskaźnik 2,73, co mieści się w normie). Jest to stosunek długości stopy (linia A-B) do jej szerokości (linia D-C), przyjmując wartości od 2 do 3.
Przykładowo, idealna stopa miałaby proporcje 30 cm długości na 10 cm szerokości. Wartości bliższe 2 (np. 2,15) wskazują na płaskostopie poprzeczne, natomiast wyniki bliższe 3, takie jak u naszego pracownika (2,73), świadczą o prawidłowym wysklepieniu poprzecznym stopy.
Znaczenie plantokonturografii w fizjoterapii
Plantokonturografia odgrywa kluczową rolę w fizjoterapii, gdyż umożliwia dokładną ocenę budowy i funkcji stóp, co jest niezbędne w diagnozowaniu oraz leczeniu różnorodnych dysfunkcji stóp. Dzięki tej metodzie, fizjoterapeuci mogą skutecznie planować indywidualne programy rehabilitacyjne, dobierać odpowiednie wkładki ortopedyczne oraz ćwiczenia korekcyjne, co przekłada się na poprawę komfortu i zdrowia pacjentów.
Podsumowanie
Plantokonturografia to metoda wymagająca znajomości prawidłowych proporcji stopy i jej poszczególnych elementów względem siebie. Dzięki znajomości odpowiednich wartości kątowych, każdy może z powodzeniem przeprowadzić takie badanie samodzielnie.




